Khẩu Phần Ăn Chuẩn Cho Bò Thịt Vỗ Béo Đạt Trọng Lượng Tối Đa

Chào bà con mình nhé! Tôi là Gặt, hôm nay chúng ta cùng ngồi lại nói chuyện làm sao để bò thịt vỗ béo cho “mát tay”, con nào xuất chuồng cũng tròn trịa, được thương lái trả giá cao.

Nhiều bà con tâm sự với tôi rằng: “Sao tui cũng cho ăn cỏ đầy đủ, mà bò nó cứ lèo khèo, chậm lớn quá?”. Bí quyết không chỉ nằm ở việc cho ăn no, mà là phải ăn đúng “bài”. Để bò tăng cân đều, thịt chắc, mông nở, bà con cần nắm vững nguyên tắc phối trộn khẩu phần, lịch cho ăn và mấy lỗi hay gặp dưới đây.

Vì sao bò thịt vỗ béo phải ăn đúng khẩu phần?

Bò là loài nhai lại, có cái dạ cỏ rất lớn. Trong dạ cỏ có vô số vi sinh vật giúp bò tiêu hóa chất xơ từ cỏ, rơm. Nếu chỉ cho ăn cỏ, bò đủ no nhưng thiếu năng lượng và đạm để đắp thịt. Nếu cho ăn quá nhiều thức ăn tinh, dạ cỏ bị chua, bò bỏ ăn, chướng hơi, có khi còn thiệt mạng.

Vì vậy, khẩu phần cho bò thịt vỗ béo phải cân bằng giữa “xơ” và “tinh”. Xơ giữ cho dạ cỏ khỏe, tinh cung cấp năng lượng và đạm để bò tích thịt. Cân đối được hai thứ này là bà con đã nắm được một nửa thành công.

Một điều nữa: không phải con bò nào cũng nên vỗ béo. Bò quá già, bò đang bệnh hay bò còi cọc lâu ngày thường ăn nhiều mà tăng cân chậm. Bà con nên chọn bò có khung xương to, khỏe mạnh, đã tẩy giun sán và tiêm phòng đầy đủ trước khi bước vào giai đoạn vỗ béo.

Nguyên tắc “vàng” trong vỗ béo bò thịt

Bò thịt muốn đạt trọng lượng tối đa cần 2 yếu tố chính: thức ăn thô xanh (để no bụng, hỗ trợ tiêu hóa) và thức ăn tinh (để tạo nạc, tích mỡ).

• Tỷ lệ khuyến cáo: 60–70% thức ăn thô xanh + 30–40% thức ăn tinh.
• Thời điểm vàng: thường vỗ béo mạnh trong khoảng 60–90 ngày trước khi xuất bán.
• Tăng từ từ: tuần đầu cho ăn ít thức ăn tinh, sau đó mới tăng dần lên mức đủ để dạ cỏ kịp làm quen.

Công thức khẩu phần ăn chuẩn cho bò thịt vỗ béo

Để bò tăng trưởng nhanh, bà con nên chia khẩu phần thành 3 nhóm. Bảng dưới đây tóm gọn để bà con dễ nhớ:

Nhóm 1: Thức ăn thô xanh (nền tảng)

• Cỏ tươi, thân cây ngô, ngọn mía: cho ăn tự do. Nếu có điều kiện, bà con nên băm nhỏ để bò dễ ăn và giảm lãng phí. Hộ nuôi nhiều có thể tham khảo bài chọn mua máy băm cỏ đa năng cho hộ nuôi bò.
• Rơm rạ: nên ủ với urê (4%) để tăng độ đạm và giúp bò tiêu hóa tốt hơn thay vì cho ăn rơm khô thông thường.
• Cỏ ủ chua: là “kho lương” cho mùa khô, khi cỏ tươi khan hiếm. Cách làm chi tiết bà con xem ở bài hướng dẫn ủ cỏ voi chua nuôi bò.

Nhóm 2: Thức ăn tinh (động cơ tăng trưởng)

Đây là phần quan trọng nhất để bò “lên cân”:

• Cám gạo, bột ngô (bắp), bột sắn: cung cấp năng lượng.
• Bã đậu nành, bã bia, bã đậu phụ: nguồn đạm rẻ tiền nhưng rất tốt cho bò. Muốn dùng bã đậu tiết kiệm mà không bị chua hỏng, bà con đọc thêm bí quyết sử dụng bã đậu nành.
• Cách trộn: cứ 100 kg trọng lượng bò, bà con cho ăn khoảng 1,5–2 kg thức ăn tinh mỗi ngày. Ví dụ bò nặng 300 kg thì khoảng 4,5–6 kg thức ăn tinh/ngày.

Bà con nên tận dụng nguyên liệu sẵn có ở địa phương: vùng trồng ngô dùng bột ngô, vùng trồng sắn dùng bột sắn, gần lò đậu phụ thì tận dụng bã đậu. Như vậy vừa giảm chi phí vừa chủ động nguồn thức ăn. Lưu ý bã tươi phải dùng trong ngày, không để ôi chua, mốc.

Nhóm 3: Vitamin và khoáng chất

Đừng quên đá liếm khoáng hoặc trộn thêm một ít muối ăn vào thức ăn. Khoáng chất giúp bò ăn ngon miệng, lông mượt và tăng sức đề kháng. Bò thiếu khoáng hay liếm tường, gặm gỗ, ăn đất; thấy dấu hiệu này bà con nên bổ sung ngay.

Lịch trình cho bò thịt vỗ béo ăn trong ngày

Cho ăn đúng giờ giúp bò quen nếp, ăn nhiều và tiêu hóa tốt. Bà con có thể làm theo lịch sau:

• Sáng sớm: cho ăn 1/2 lượng thức ăn tinh, sau đó cho ăn cỏ xanh.
• Trưa: cho bò nghỉ ngơi, cung cấp đủ nước sạch (bò vỗ béo uống rất nhiều nước).
• Chiều: cho ăn nốt phần thức ăn tinh còn lại và cỏ.
• Tối: cho ăn thêm rơm khô hoặc cỏ khô để bò nhai lại qua đêm.

Mẹo nhỏ: nên cho ăn thức ăn tinh trước rồi mới cho cỏ, hoặc trộn đều tinh với cỏ băm. Không nên dồn cả ngày thức ăn tinh vào một bữa, vì dạ cỏ dễ bị “sốc” và bò sinh chướng hơi.

Chăm sóc chuồng trại trong giai đoạn vỗ béo

Thức ăn tốt mà chuồng trại kém thì bò vẫn khó lên cân. Trong thời gian vỗ béo, bà con nên hạn chế cho bò đi lại nhiều để giữ năng lượng tích thịt. Chuồng cần khô ráo, thoáng mát mùa hè, kín gió mùa đông, máng ăn và máng uống rửa sạch hằng ngày.

• Tẩy giun sán trước khi vỗ béo để bò hấp thu tốt thức ăn.
• Tiêm phòng đủ các bệnh theo hướng dẫn của cán bộ thú y địa phương.
• Theo dõi hằng ngày: bò bỏ ăn, phân lỏng, chướng bụng thì giảm thức ăn tinh và báo thú y. Mùa mưa ẩm bà con đặc biệt chú ý phòng bệnh cho bò như nấm da, lở mồm long móng.
• Cân hoặc đo vòng ngực định kỳ để biết bò có tăng cân hay không, từ đó điều chỉnh khẩu phần.

5 lỗi thường gặp khi vỗ béo bò thịt

1. Tăng thức ăn tinh quá nhanh: bò dễ chướng hơi, tiêu chảy, bỏ ăn. Hãy tăng dần trong 1–2 tuần đầu.
2. Thiếu nước: bò vỗ béo ăn nhiều thức ăn khô nên cần nước liên tục; thiếu nước bò giảm ăn ngay.
3. Cho ăn thức ăn mốc, ôi: bã bia, bã đậu để lâu bị chua, mốc gây ngộ độc và hại dạ cỏ.
4. Chỉ cho ăn cỏ: bò no nhưng không đủ năng lượng để tích thịt, đây là lý do bò “lèo khèo” mà nhiều bà con gặp.
5. Vỗ béo bò đang bệnh, chưa tẩy giun: tốn thức ăn mà bò không lên cân.

Muốn tìm hiểu thêm về giống, đặc điểm của bò nuôi lấy thịt, bà con có thể tham khảo trang Bò thịt trên Wikipedia tiếng Việt.

Hỏi đáp về bò thịt vỗ béo

Nuôi bò thịt vỗ béo không khó, quan trọng là bà con phải kiên trì và cân đối được lượng đạm – xơ. Hãy nhớ: “Ăn sạch, uống sạch, ở sạch”. Chúc bà con mình có một mùa bội thu, bò xuất chuồng con nào con nấy “tròn trùng trục”, bán được giá cao nhé!

Gặt – Bạn đồng hành cùng nhà nông.