Máy Băm Cỏ Đa Năng: Bí Quyết Chọn Mua Cho Hộ Nuôi Bò

Chào bà con! Giá thức ăn công nghiệp cứ lên đều, nên tận dụng phụ phẩm như thân cây ngô, ngọn mía hay cỏ trồng như cỏ voi là hướng đi gần như bắt buộc với người nuôi bò. Có điều, để nguyên cây cho bò ăn thì bò chỉ chọn phần lá mềm, bỏ lại phần thân cứng, lãng phí rất nhiều. Một chiếc máy băm cỏ đa năng giúp bà con tận dụng hết nguồn thức ăn đó, bò lại dễ tiêu hóa và mau lớn hơn.

Bài này Gặt giữ nguyên những kinh nghiệm bà con đã góp ý, bổ sung thêm cách tính công suất theo quy mô đàn, bảng so sánh các kiểu máy, những lỗi hay gặp khi mua và cách bảo dưỡng để máy chạy bền nhiều năm.

Vì sao hộ nuôi bò quy mô vừa cần máy băm cỏ đa năng?

Với hộ nuôi từ 10 đến 30 con bò, thái cỏ bằng tay gần như không kham nổi. Mỗi ngày đàn bò cần một lượng thức ăn thô xanh rất lớn, nếu ngồi băm bằng dao thì mất cả buổi, tay chân rã rời mà cỏ băm ra lại không đều. Một chiếc máy băm cỏ đa năng làm xong phần việc của cả ngày công trong chưa đầy một giờ.

• Tận dụng tối đa nguồn thức ăn: máy băm nhỏ được cả các loại thân cây cứng mà trước đây bò thường bỏ lại trong máng.
• Thức ăn đồng đều: cỏ sau khi băm có kích thước đều nhau, dễ trộn thêm cám, rỉ mật, men vi sinh hoặc đem ủ chua.
• Tiết kiệm thời gian: bà con có thêm thời gian chăm đàn bò, dọn chuồng hoặc làm việc khác.
• Bò ăn đều, ít kén: khi thân và lá đã trộn lẫn, con bò không còn “chọn món”, lượng ăn vào ổn định hơn.

Cỏ băm nhỏ còn là bước đầu tiên nếu bà con muốn dự trữ thức ăn cho mùa khô. Cách làm chi tiết bà con xem trong bài hướng dẫn ủ cỏ voi chua nuôi bò của Gặt.

Các tiêu chí đánh giá một chiếc máy băm cỏ đa năng tốt

Khi đi mua máy, bà con đừng chỉ nhìn vẻ ngoài hay giá rẻ. Hãy soi kỹ mấy yếu tố kỹ thuật dưới đây, vì đây là những thứ quyết định máy chạy được mấy mùa.

Công suất động cơ và nguồn điện

Hộ nuôi bò quy mô vừa thường dùng điện sinh hoạt 220V. Vì vậy bà con nên chọn máy có động cơ khoảng 2,2kW đến 3,5kW. Động cơ phải là loại dây đồng để bền và không bị nóng khi chạy liên tục. Trước khi mua, bà con nên hỏi thợ điện xem đường dây, cầu dao và công tơ nhà mình có chịu được động cơ cỡ đó không, tránh cảnh máy vừa chạy đã nhảy aptomat.

Nếu khu chuồng xa nhà, điện yếu hoặc hay mất điện, bà con có thể cân nhắc loại máy gắn được động cơ xăng hoặc dầu (đầu nổ). Loại này cơ động, đem ra tận ruộng cỏ để băm, nhưng tốn nhiên liệu và ồn hơn.

Hệ thống dao băm – “trái tim” của máy

Một chiếc máy tốt phải có bộ dao làm bằng thép nhíp xe hoặc thép chuyên dụng chống mài mòn. Số lượng dao càng nhiều và bố trí càng hợp lý thì tốc độ băm càng nhanh, cỏ ra càng mịn. Bà con nên hỏi người bán xem dao có tháo ra mài được không, có bán dao thay thế không, vì dao là bộ phận mòn nhanh nhất.

Tính đa năng và linh hoạt

Đã gọi là đa năng thì ngoài cỏ voi, máy còn phải băm được thân cây ngô, ngọn mía, thậm chí rau, bèo, củ quả cho lợn, gà. Một số dòng còn có thêm bộ phận nghiền ngô, khoai, sắn khô thành bột. Nếu nhà vừa nuôi bò vừa nuôi lợn, gà thì loại này đỡ phải mua hai máy.

Khung máy, cửa xả và độ an toàn

Khung máy nên làm bằng thép dày, mối hàn chắc, sơn tĩnh điện để chống gỉ trong môi trường chuồng trại ẩm. Phễu tiếp liệu phải đủ sâu để tay người không chạm tới dao. Máy nên có nắp che dây curoa và công tắc đặt ở vị trí dễ với, tắt được ngay khi có sự cố.

Chọn công suất theo quy mô đàn bò

Bảng dưới đây là gợi ý chung để bà con định hướng. Con số cụ thể còn tùy loại cỏ, độ ẩm và hãng máy, bà con nên hỏi kỹ thông số người bán ghi trên máy.

Những kiểu máy băm cỏ đa năng được bà con ưa chuộng

Theo phản hồi từ cộng đồng bạn đọc Gặt, hiện có 3 kiểu máy bà con nên cân nhắc:

• Máy chân cao: tiện đặt bao tải hoặc xe rùa ngay dưới cửa xả để hứng cỏ, đỡ phải cúi xúc.
• Máy 4 chân thấp: vững chãi, ít rung lắc, hợp với chỗ đặt máy không được bằng phẳng.
• Máy có băng tải tự động: băng tải tự cuốn cỏ vào, người không cần dùng tay đẩy sâu, an toàn hơn và năng suất cao hơn.

Hộ nuôi vừa phải mà ít người làm thì kiểu chân cao là dễ dùng nhất. Nhà có nhiều cỏ cây dài như mía, ngô cả cây thì nên nghĩ tới loại có băng tải để đỡ sức người.

Những lỗi hay gặp khi mua máy

1. Chỉ ham rẻ: máy rẻ thường dùng động cơ dây nhôm, dao thép thường, chạy vài tháng là yếu hoặc cùn.
2. Không thử máy: nên nhờ người bán chạy thử ngay tại chỗ với chính loại cỏ nhà mình hay dùng, nghe tiếng máy có êm không, cỏ ra có đều không.
3. Quên hỏi bảo hành và phụ tùng: hỏi rõ thời gian bảo hành, nơi sửa gần nhà, có sẵn dao, dây curoa, vòng bi thay thế không.
4. Mua máy quá to so với điện nhà: động cơ lớn mà điện yếu thì máy chạy ì, nóng, nhanh hỏng.

Cách vận hành máy băm cỏ an toàn và hiệu quả

An toàn là trên hết. Bà con tuyệt đối không chủ quan với máy có lưỡi cắt quay tốc độ cao.

• Chuẩn bị: kiểm tra nguồn điện, dây nối đất, độ chặt của ốc vít và dao băm trước khi cắm điện.
• Tiếp liệu: cho cỏ vào từ từ, không nhồi quá nhiều một lúc khiến máy bị nghẹn, động cơ quá tải.
• Khoảng cách an toàn: không đưa tay quá sâu vào buồng băm. Cỏ bị kẹt thì phải ngắt điện hoàn toàn rồi mới xử lý.
• Trang phục: mặc gọn, không đeo khăn dài, xắn tay áo, đeo găng tay và kính khi băm cây khô dễ văng mảnh.
• Trẻ nhỏ và vật nuôi: để xa khu vực đặt máy trong lúc chạy.

Mẹo nhỏ: băm cỏ vừa đủ cho từng bữa hoặc từng ngày, vì cỏ tươi đã băm để lâu dễ hấp nóng, mất chất. Muốn để lâu thì đem ủ chua. Với bò thịt, cỏ băm phối hợp với thức ăn tinh hợp lý sẽ giúp tăng trọng tốt, bà con tham khảo thêm bài khẩu phần ăn chuẩn cho bò thịt vỗ béo.

Kinh nghiệm bảo dưỡng để máy luôn như mới

“Của bền tại người”, muốn chiếc máy gắn bó lâu dài bà con cần nhớ mấy việc sau:

1. Vệ sinh sạch sẽ: sau mỗi lần băm, quét sạch nhựa cỏ bám trên lưỡi dao và thùng máy. Nhựa cỏ có tính axit nhẹ, để lâu sẽ làm gỉ dao.
2. Mài dao định kỳ: khi thấy cỏ băm ra bị dập nát hoặc máy chạy nặng hơn bình thường là lúc cần mài lại dao.
3. Tra dầu mỡ: trục quay và vòng bi cần tra mỡ định kỳ để máy chạy trơn tru.
4. Kiểm tra dây curoa: dây chùng thì máy hụt lực, dây nứt thì thay ngay trước khi đứt giữa chừng.
5. Che chắn khi cất: đặt máy nơi khô ráo, có mái che, tránh mưa nắng làm gỉ khung và hỏng động cơ.

Bà con xem thêm các bài về thiết bị khác trong chuyên mục máy móc và dụng cụ của Gặt.

Kết luận: đầu tư đúng lúc, gặt hái thành công

Đầu tư một chiếc máy băm cỏ đa năng cho hộ nuôi bò quy mô vừa là quyết định khôn ngoan. Máy giúp bà con bớt nhọc nhằn, tận dụng hết cỏ voi và phụ phẩm, nâng chất lượng thức ăn để đàn bò khỏe, mau lớn. Bà con có thể tìm hiểu thêm về các giống cỏ voi để chủ động nguồn nguyên liệu quanh năm.

Chúc bà con chăn nuôi thuận lợi, chuồng đầy bò khỏe! Gặt – Bạn đồng hành cùng nhà nông.