Mô Hình Nuôi Dế Mèn Thái Thu Nhập Cao Cho Vùng Diện Tích Nhỏ

Chào bà con mình nhé! Tôi là Gặt. Hôm nay chúng ta cùng bàn về một hướng đi cho những hộ có quỹ đất hạn chế mà vẫn muốn kiếm thêm thu nhập ổn định: mô hình nuôi dế mèn Thái.

Nhiều người cứ nghĩ làm nông là phải có đất “thẳng cánh cò bay”. Nhưng với con dế, đôi khi chỉ cần một cái hiên nhà hay một góc bếp là đã bắt đầu được rồi. Bài này Gặt đi lần lượt từ chọn chỗ nuôi, làm chuồng, chọn giống, cho ăn, chăm sóc đến thu hoạch và tìm đầu ra, để bà con mới làm cũng theo được.

Vì sao nên nuôi dế mèn Thái trên diện tích nhỏ?

Dế mèn Thái (bà con hay gọi là dế Thái) là giống dế nhỏ con, lớn nhanh, đẻ nhiều. Theo kinh nghiệm của bà con đã nuôi, con dế này có mấy cái lợi rất hợp với hộ gia đình:

• Vòng đời ngắn: chỉ khoảng 30–45 ngày là có thể thu hoạch, vốn quay về nhanh hơn nhiều vật nuôi khác.
• Không kén diện tích: tận dụng thùng xốp, chậu nhựa hoặc quây bạt thành những ô nhỏ, mỗi ô chừng 1–2 m² là có ngay một “trang trại” mini. Nuôi được theo chiều cao bằng cách xếp tầng.
• Vốn ban đầu thấp: bà con có thể bắt đầu với vài trăm nghìn đến vài triệu đồng cho thùng, vỉ trứng, con giống và cám.
• Tận dụng phụ phẩm: rau lá trong vườn, lá sắn, rau muống thừa đều thành thức ăn.
• Ít mùi, ít ồn hơn gia súc: nuôi trong nhà được nếu giữ chuồng sạch.

Muốn hiểu thêm về họ dế nói chung, bà con có thể tham khảo trang dế mèn trên Wikipedia tiếng Việt. Nếu nhà còn đang phân vân giữa nhiều hướng làm ăn, bài bài toán vốn đầu tư 50 triệu ở nông thôn sẽ giúp bà con so sánh.

Chọn chỗ đặt chuồng nuôi dế mèn Thái

Chỗ nuôi quyết định một nửa thành bại. Bà con chọn nơi:

• Thoáng mát, có mái che: tránh nắng chiếu trực tiếp và mưa hắt. Dế sợ nóng gắt lẫn lạnh sâu.
• Khô ráo: nền không đọng nước, không ẩm mốc. Chỗ ẩm thấp dễ sinh nấm và mùi hôi.
• Yên tĩnh, ít người qua lại: dế hay giật mình, chạy nhảy nhiều thì hao sức, chậm lớn.
• Xa chỗ phun thuốc: dế rất nhạy với thuốc trừ sâu, thuốc diệt muỗi. Chỉ cần thuốc bay vào là có thể chết cả thùng.
• Chặn được kiến, gián, chuột, thằn lằn: đây là “kẻ thù” số một của dế, nhất là dế con và trứng.

Một mẹo nhiều nhà dùng là kê chân kệ vào chén nước hoặc bôi một vòng dầu nhớt cũ quanh chân kệ để kiến không bò lên được.

Làm chuồng nuôi dế mèn Thái đơn giản, rẻ tiền

Bà con không cần xây chuồng kiên cố tốn kém. Chỉ cần đảm bảo mấy thứ sau:

• Thùng nuôi: dùng thùng lót bạt, thùng gỗ hoặc thùng nhựa cao khoảng 60 cm để dế không nhảy ra ngoài. Phía trên thành thùng nên dán một dải băng keo trơn hoặc nilon bóng, dế bò lên sẽ bị trượt.
• Nắp lưới: đậy lưới cước hoặc lưới muỗi để thoáng khí mà vẫn chặn được chuột, thằn lằn.
• Vỉ trứng giấy: đây là “chung cư” cho dế ở. Xếp các vỉ trứng gà bằng giấy dựng đứng hoặc chồng lên nhau để dế có chỗ trú ẩn, leo trèo, giảm cắn nhau.
• Khay ăn, chỗ uống: khay nông cho cám. Nước nên cấp qua rau tươi hoặc miếng mút, bông thấm nước, tránh để chén nước sâu làm dế con chết đuối.
• Khay đẻ: khay nhỏ đựng đất mịn hoặc trấu ẩm để dế cái đẻ trứng vào.

Nhà chật thì làm kệ nhiều tầng, mỗi tầng một ô. Nguyên lý giữ chuồng thông thoáng, dễ dọn cũng giống như trong bài kỹ thuật xây chuồng dê sàn lưới, bà con có thể tham khảo thêm.

Chọn giống khi mới bắt đầu nuôi dế mèn Thái

Lứa đầu bà con nên mua giống ở trại hoặc hộ nuôi lâu năm, tốt nhất là đến tận nơi xem. Một vài lưu ý:

• Chọn dế khỏe, chạy nhanh, đủ râu đủ chân, kích cỡ đồng đều trong cùng một thùng.
• Có thể mua trứng dế hoặc dế con. Người mới nên mua dế con đã qua vài ngày tuổi để dễ nuôi hơn.
• Bắt đầu nhỏ, chừng một vài thùng, nuôi thử một hai lứa để quen tay rồi mới mở rộng.
• Hỏi kỹ người bán về cách họ cho ăn, chỗ nuôi nóng hay mát để mình làm theo, tránh dế bị sốc môi trường.

Thức ăn cho dế mèn Thái: “rẻ như cho”

Cái hay của nghề nuôi dế là tận dụng được rất nhiều phụ phẩm nông nghiệp:

• Cám gà con: nguồn dinh dưỡng chính giúp dế lớn nhanh. Rải mỏng ra khay, ăn hết mới thêm, tránh để cám ẩm mốc.
• Rau xanh: lá sắn (khoai mì), lá vông, rau muống, xà lách, lá bí, lá bầu… Rau vừa là thức ăn vừa cung cấp nước.
• Rau phải sạch: không dính thuốc trừ sâu, rửa sạch, để ráo trước khi cho ăn. Rau dính thuốc là nguyên nhân dế chết hàng loạt hay gặp nhất.

Mỗi ngày bà con nên dọn rau héo, rau thối ra khỏi thùng. Thay rau tươi vào buổi chiều mát để dế ăn đêm. Nhà nào muốn tìm thêm nguồn đạm tự sản xuất cho vật nuôi có thể đọc bài nuôi ruồi lính đen lấy nhộng, nhưng với dế thì cám và rau sạch vẫn là chính.

Chăm sóc dế mèn Thái theo từng giai đoạn

Giai đoạn dế con

Dế con mới nở rất nhỏ, yếu. Bà con cho ăn cám mịn rải thật mỏng, cấp nước bằng rau non hoặc bông thấm nước. Giữ thùng kín, chặn kiến tuyệt đối vì kiến có thể tha hết cả ổ dế con trong một đêm.

Giai đoạn dế lớn

Dế lớn nhanh, ăn nhiều hơn. Lúc này tăng lượng cám và rau, bổ sung thêm vỉ trứng để dế không bị chật, đỡ cắn nhau. Thường xuyên dọn phân và thức ăn thừa ở đáy thùng.

Giai đoạn dế sinh sản

Khi dế trưởng thành, đặt khay đẻ có đất mịn hoặc trấu ẩm vào thùng. Dế cái sẽ cắm ống đẻ xuống để đẻ trứng. Sau vài ngày, lấy khay ra đem ấp riêng ở chỗ ấm, giữ ẩm vừa phải cho trứng nở. Tự để giống như vậy giúp bà con không phải mua giống mãi.

Nuôi gối đầu và vệ sinh để có thu nhập cao

Để mô hình thực sự ra tiền, bà con cần chú ý:

• Nuôi gối đầu: chia ra nhiều thùng nuôi ở các lứa tuổi khác nhau, cứ đều đặn thả lứa mới. Như vậy tuần nào cũng có dế bán, khách quen có hàng đều.
• Vệ sinh: sau mỗi lứa thu hoạch, dọn sạch thùng, rửa và phơi khô để diệt mầm bệnh cho lứa sau. Vỉ trứng cũ bẩn thì bỏ, thay vỉ mới.
• Ghi chép: ghi ngày thả, ngày thu, lượng cám dùng, số dế thu được. Ghi vài lứa là bà con biết thùng nào lời, cách cho ăn nào hiệu quả.
• Không nuôi quá dày: mật độ dày dế chậm lớn, cắn nhau, dễ bệnh.

Thu hoạch và đầu ra cho dế mèn Thái

Dế đến tuổi thu hoạch, bà con nhấc vỉ trứng lên rồi rũ nhẹ vào thùng hay bao sạch là gom được. Nên thu khi dế vừa trưởng thành, chừa lại một phần dế khỏe nhất làm giống.

Về đầu ra, ngoài bán dế thương phẩm cho quán ăn, nhà hàng, bà con có thể:

• Cung cấp dế sống cho các tiệm chim cảnh, cá cảnh, người nuôi bò sát.
• Thu trứng dế, dế giống để bán cho người mới vào nghề.
• Sơ chế sạch, cấp đông để bán lẻ hoặc giao cho quán ăn quanh vùng.

Giá dế thay đổi theo vùng và theo mùa, nên trước khi nuôi lớn bà con hãy hỏi giá các quán, các tiệm quanh nhà và thử bán một lứa nhỏ. Có khách mối ổn định rồi hãy tăng số thùng. Muốn bán qua mạng thì bài đẩy mạnh tiêu thụ nông sản qua TikTok có nhiều cách làm dễ áp dụng.

Những sai lầm thường gặp khi nuôi dế mèn Thái

• Cho ăn rau chưa rửa hoặc rau vừa phun thuốc, dế chết hàng loạt.
• Để chén nước sâu, dế con rơi vào chết đuối.
• Không chặn kiến, sáng ra thùng dế con trống trơn.
• Thùng ẩm ướt, cám mốc, sinh mùi hôi và bệnh.
• Nuôi ồ ạt khi chưa có đầu ra, dế đến lứa không bán kịp.

Nuôi dế mèn Thái không phải chuyện viển vông. Với số vốn nhỏ, bà con hoàn toàn có thể làm chủ một mô hình kinh tế ngay tại nhà. “Tích tiểu thành đại”, diện tích nhỏ nhưng làm khéo thì thu nhập từ dế sẽ khiến bà con bất ngờ. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục chăn nuôi. Chúc bà con sớm thành công với những chú dế “vàng” này nhé!

Gặt – Đồng hành cùng nhà nông.