Hướng Dẫn Úm Gà Con Mùa Lạnh Đạt Tỷ Lệ Sống 99%

Chào bà con mình nhé! Hôm nay Gặt cùng bà con bàn về một trong những khâu “xương xẩu” nhất của nghề nuôi gà: úm gà con vào mùa lạnh. Làm đúng thì đàn gà lớn đều, tỷ lệ sống có thể lên tới 99%. Làm sai thì chỉ vài đêm rét là gà chết rải rác, có khi mất cả đàn.

Bà con biết đấy, con gà con mới nở giống như đứa trẻ sơ sinh: chưa tự giữ được thân nhiệt, sức đề kháng yếu, gặp cái lạnh miền Bắc hay gió lùa vùng cao là dễ “đi” cả đàn. Dưới đây là toàn bộ quy trình úm gà con mùa lạnh mà Gặt đã tổng hợp, bà con làm theo từng bước là được.

Vì sao úm gà con mùa lạnh quyết định cả lứa nuôi?

Trong 2–3 tuần đầu, lông gà con chỉ là lớp lông tơ mỏng, chưa giữ được nhiệt. Thân nhiệt gà con phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhiệt độ quây úm. Khi bị lạnh, gà phải đốt năng lượng để sưởi ấm, ăn vào bao nhiêu cũng không đủ để lớn.

Gà bị lạnh kéo dài sẽ tụm đống, đè lên nhau gây chết ngạt. Đồng thời gà dễ tiêu chảy, nhiễm bệnh đường hô hấp và còi cọc. Những con sống sót sau giai đoạn úm gà con kém thường chậm lớn suốt cả lứa, tốn cám mà bán không được giá.

Ngược lại, giai đoạn úm gà con tốt giúp gà phát triển đều đàn, hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch hoàn thiện sớm. Đây là “nền móng” cho cả quá trình nuôi về sau.

Bước 1: Chuẩn bị chuồng úm gà con thật kỹ

Đừng đợi gà về mới cuống cuồng chuẩn bị. Trước khi nhận gà 3–5 ngày, bà con vệ sinh chuồng úm sạch sẽ, quét dọn mạng nhện, bụi bẩn rồi sát trùng bằng vôi bột hoặc thuốc sát trùng chuyên dụng. Để chuồng trống cho khô hẳn mới thả gà vào.

• Quây úm: dùng tấm cót ép hoặc tấm nhựa cao khoảng 50 cm, quây thành vòng tròn để gà không dồn vào góc. Đừng làm quá rộng vì gà dễ bị tán nhiệt; cũng đừng quá hẹp vì gà dẫm đạp lên nhau.
• Mật độ: tuần đầu khoảng 30–40 con/m², sau đó nới quây dần theo tuổi gà.
• Chất độn chuồng: dùng trấu hoặc dăm bào khô rải dày 5–10 cm. Mùa lạnh tuyệt đối không để nền ẩm, gà lạnh chân là dẫn đến tiêu chảy ngay.
• Che chắn: quây bạt quanh chuồng để chắn gió lùa, nhất là phía hướng gió bấc.

Muốn nền chuồng khô và ít mùi hơn, bà con có thể làm thêm đệm lót sinh học nuôi gà ngay từ giai đoạn úm.

Bước 2: Giữ nhiệt độ úm gà con đúng theo tuần tuổi

Mùa lạnh, nhiệt độ là yếu tố sống còn khi úm gà con. Bà con nên dùng bóng đèn hồng ngoại hoặc đèn sợi đốt để vừa sưởi ấm, vừa giúp chuồng khô ráo. Treo đèn cách nền khoảng 30–50 cm, ngày đầu treo thấp, sau nâng dần lên.

Bảng trên là mức tham khảo. Thực tế, bà con không cần nhìn nhiệt kế quá nhiều, cứ nhìn con gà là biết:

• Gà nằm tụm lại dưới bóng đèn: đang quá lạnh, hạ thấp đèn hoặc thêm bóng.
• Gà dạt ra xa bóng đèn, há miệng thở: quá nóng, nhấc đèn lên cao.
• Gà dồn về một phía quây: có gió lùa từ phía ngược lại, che chắn thêm.
• Gà tản đều, đi lại nhanh nhẹn, kêu ríu rít: nhiệt độ úm gà con đang chuẩn.

Lưu ý: che chắn kỹ nhưng phải để lỗ thông hơi nhỏ phía trên. Chuồng kín hoàn toàn sẽ tích khí amoniac từ phân, làm gà cay mắt, viêm đường hô hấp.

Bước 3: Nước uống và bữa ăn đầu tiên khi úm gà con

Khi mới bắt gà về, bà con đừng cho ăn ngay. Gà vừa trải qua quá trình vận chuyển, cần được bù nước và hồi sức trước.

• Cho gà uống nước ấm (khoảng 25–30°C) pha glucose và vitamin C trong vài giờ đầu.
• Với con nào chưa biết uống, nhẹ nhàng nhúng mỏ vào máng để gà làm quen.
• Sau 2–3 tiếng mới bắt đầu rắc cám lên giấy lót hoặc khay thấp cho gà dễ mổ.
• Chia nhỏ bữa ăn khoảng 4–6 lần/ngày để cám luôn thơm, kích thích gà ăn nhiều.
• Thay nước sạch mỗi ngày, rửa máng uống để tránh rêu và vi khuẩn.

Khi gà lớn hơn và chuyển sang nuôi thả, bà con tham khảo thêm công thức trộn thức ăn cho gà thả vườn để giảm chi phí cám.

Bước 4: Phòng bệnh trong giai đoạn úm gà con

Dù gà khỏe đến mấy, bà con cũng đừng quên lịch vắc xin và nhỏ mắt, nhỏ mũi. Mùa lạnh gà hay mắc bệnh hô hấp, bệnh đường ruột, nên phòng bệnh ngay từ lúc úm gà con là cách rẻ và hiệu quả nhất.

• Vắc xin: làm theo lịch của trại giống hoặc cán bộ thú y địa phương, thường gồm Lasota (Newcastle), Gumboro, đậu gà.
• Tăng sức đề kháng: bổ sung vitamin, điện giải vào nước uống những ngày trời trở lạnh. Có thể thêm chút gừng băm hoặc rượu tỏi để làm ấm bụng gà.
• Cách ly: con nào ủ rũ, xù lông, phân trắng hoặc phân sáp thì tách riêng ngay để theo dõi.
• Hạn chế người ra vào: thay dép, rửa tay trước khi vào chuồng úm.

Nếu đàn gà có dấu hiệu bệnh nặng, bà con xem thêm cách nhận biết trong bài điều trị bệnh tụ huyết trùng ở gà và báo cán bộ thú y gần nhất. Thông tin chung về giống gà, bà con có thể đọc thêm tại trang Gà trên Wikipedia.

Bước 5: Theo dõi đàn gà mỗi ngày

Nuôi gà mùa lạnh vất vả hơn một chút, cần bà con chịu khó kiểm tra chuồng úm nhiều lần trong ngày, nhất là ban đêm và lúc gần sáng, khi nhiệt độ xuống thấp nhất.

• Kiểm tra nhiệt độ và cách gà nằm vào buổi tối trước khi đi ngủ và lúc 3–4 giờ sáng.
• Quan sát phân: phân khô, có chóp trắng là bình thường; phân lỏng, có máu, có bọt là dấu hiệu bất thường.
• Ghi chép số gà chết, lượng cám ăn mỗi ngày để phát hiện sớm vấn đề.
• Từ tuần thứ 2, nới rộng quây úm gà con, thêm máng ăn máng uống cho đủ chỗ.

Những sai lầm thường gặp khi úm gà con mùa lạnh

• Đóng kín chuồng hoàn toàn: giữ được ấm nhưng khí độc tích tụ, gà dễ viêm phổi.
• Chỉ dùng một bóng đèn: cháy bóng giữa đêm là cả đàn bị lạnh. Nên có đèn dự phòng.
• Cho ăn ngay khi vừa bắt gà về: gà chưa được bù nước dễ bị nghẹn diều, tiêu hóa kém.
• Để nền chuồng ẩm: chất độn ướt là nơi sinh sôi cầu trùng và nấm.
• Thả gà ra ngoài quá sớm: gà dưới 3–4 tuần tuổi gặp gió lạnh, mưa phùn rất dễ chết.

Chỉ cần làm đúng quy trình “Ấm – Sạch – Khô“, Gặt tin chắc đàn gà của bà con sẽ lớn nhanh như thổi, tỷ lệ sống 99% khi úm gà con mùa lạnh nằm trong tầm tay. Bà con xem thêm các bài khác trong chuyên mục nuôi gia cầm. Chúc bà con một vụ nuôi thắng lợi, gà đầy chuồng, tiền đầy túi!