Top 3 Giống Bơ Năng Suất Cao Phù Hợp Nhất Với Khí Hậu Tây Nguyên

Chào bà con nông dân mình nhé! Gặt đã nhiều năm lăn lộn cùng các vườn cây ăn trái ở Tây Nguyên, và Gặt hiểu rằng chọn giống bơ năng suất cao “đúng ngay từ đầu” là yếu tố sống còn. Đất đỏ bazan, khí hậu hai mùa mưa nắng rõ rệt của vùng mình rất ưu ái cây bơ, nhưng không phải giống nào cũng cho trái như ý.

Cây bơ sống được vài chục năm, trồng sai giống thì 3–4 năm sau mới biết, lúc đó cưa đi ghép lại rất mất công. Vì vậy, dưới đây là 3 “gương mặt vàng” mà bà con nên cân nhắc, kèm cách so sánh, cách phối giống trong vườn và những sai lầm hay gặp khi chọn giống bơ.

Vì sao Tây Nguyên hợp trồng giống bơ năng suất cao?

Bơ là cây ăn quả gốc vùng Trung Mỹ, ưa đất tơi xốp, thoát nước tốt và khí hậu mát. Theo trang Wikipedia tiếng Việt về cây bơ, bơ được trồng nhiều ở Đắk Lắk, Lâm Đồng và các tỉnh Tây Nguyên, nơi có độ cao và đất bazan phù hợp.

Những điểm cộng của vùng mình khi trồng giống bơ năng suất cao:

• Đất đỏ bazan: tầng đất dày, tơi, thoát nước tốt, rễ bơ ăn sâu được.
• Độ cao và đêm mát: giúp cây phân hóa mầm hoa tốt, trái chắc cơm.
• Mùa khô rõ rệt: có lợi cho việc ra hoa, nhưng bà con phải chủ động nước tưới.

Điểm trừ là mùa mưa kéo dài dễ sinh nấm thối rễ, và gió mùa khô làm rụng hoa, rụng trái non. Chọn đúng giống bơ năng suất cao, chịu được điều kiện này, là cách giảm rủi ro rẻ nhất.

Top 3 giống bơ năng suất cao cho đất Tây Nguyên

1. Bơ Booth 7 (bơ Booth)

Cái tên này thì quá quen thuộc rồi, nhưng vì sao nó vẫn đứng đầu? Đó chính là nhờ khả năng chịu hạn tốt và thu hoạch nghịch mùa.

• Đặc điểm: Quả tròn, vỏ dày, rất thuận lợi để vận chuyển đi xa mà không lo dập nát.
• Lý do nên trồng: Bơ Booth thu hoạch vào khoảng tháng 9 đến tháng 11, lúc bơ nội địa đã hết mùa. Nhờ vậy, giá bán thường cao và ổn định hơn chính vụ. Năng suất trung bình đạt khoảng 150–200 kg/cây khi bước vào giai đoạn kinh doanh ổn định.
• Hợp với ai: Bà con có vườn đồi, thiếu nước một phần mùa khô, muốn bán trái lúc thị trường vắng hàng.

2. Bơ 034 (bơ sáp dài)

Nếu bà con muốn một loại bơ “ăn là ghiền, bán là chạy” thì không thể bỏ qua bơ 034. Đây là giống bơ sáp đặc trưng của vùng Lâm Đồng và rất hợp với khí hậu toàn vùng Tây Nguyên.

• Đặc điểm: Quả dài từ 20–35 cm, hạt nhỏ hoặc không hạt, cơm vàng ươm, dẻo và béo ngậy.
• Lý do nên trồng: Khả năng ra hoa đậu quả rất tốt, một năm có thể cho thu hoạch 2 vụ (vụ chính và vụ chiêm). Năng suất cao và ổn định qua các năm, được thị trường ưa chuộng vì hình dáng bắt mắt.
• Hợp với ai: Bà con bán lẻ, bán online, bán cho khách du lịch, cần trái đẹp, dễ nhận diện.

3. Bơ Hass

Đây là “ông vua” bơ thế giới, rất phù hợp cho những bà con có định hướng xuất khẩu.

• Đặc điểm: Vỏ sần sùi, khi chín chuyển sang màu tím đen. Thịt bơ có mùi thơm nồng như hạt dẻ.
• Lý do nên trồng: Cây bơ Hass khỏe, chịu được thời tiết Tây Nguyên. Đặc biệt, bơ Hass có thời gian bảo quản sau thu hoạch rất lâu, là lựa chọn số 1 nếu bà con muốn đưa trái bơ ra thị trường quốc tế hoặc vào các siêu thị cao cấp.
• Hợp với ai: Bà con ở vùng cao, mát, có liên kết với hợp tác xã hoặc doanh nghiệp thu mua.

Bảng so sánh 3 giống bơ năng suất cao

Bà con xem nhanh bảng dưới để chọn giống bơ năng suất cao hợp với vườn và cách bán của nhà mình:

Lưu ý: năng suất thực tế còn tùy tuổi cây, đất, nước và cách chăm. Bà con nên hỏi thêm các vườn bơ lâu năm quanh vùng mình trước khi quyết định.

Cách phối giống bơ năng suất cao trong một vườn

Hoa bơ có đặc điểm lạ: cùng một bông nhưng nhụy và phấn mở vào hai thời điểm khác nhau trong ngày. Người ta chia giống bơ thành nhóm hoa A và nhóm hoa B. Trồng xen hai nhóm giúp hoa thụ phấn chéo tốt hơn, đậu trái nhiều hơn.

• Không trồng một giống duy nhất: vườn lớn nên có 2–3 giống bơ năng suất cao xen nhau.
• Bố trí theo hàng: cứ vài hàng giống chính thì xen một hàng giống khác để ong dễ đi lại.
• Giãn mùa thu hoạch: có cả Booth 7 nghịch mùa và 034 chính vụ thì tiền về rải rác, đỡ bị ép giá.
• Nuôi ong hoặc giữ ong tự nhiên: hạn chế phun thuốc lúc hoa nở rộ.

Bà con nên hỏi vườn ươm xem giống mình mua thuộc nhóm hoa nào, rồi chọn giống còn lại cho hợp. Đây là bước nhiều người bỏ qua nên cây ra hoa trắng cành mà đậu ít.

Chọn cây giống bơ năng suất cao: những điều cần kiểm

Việc chọn giống là quan trọng, nhưng “của bền tại người”. Đừng ham giống rẻ trôi nổi, hãy chọn cây giống ở những vườn ươm uy tín để đảm bảo đúng giống và sạch bệnh nhé. Khi đi mua, bà con kiểm mấy điểm sau:

• Cây ghép, không phải cây hạt: cây trồng từ hạt lâu ra trái và trái không giống cây mẹ.
• Mắt ghép liền, nhẵn: không nứt, không chảy nhựa, chồi ghép đã ra 1–2 cơi lá xanh khỏe.
• Bầu đất chắc, rễ trắng: rễ không xoắn vòng đáy bầu, không có rễ thâm đen hay mùi hôi.
• Có nguồn gốc cây đầu dòng: hỏi rõ mắt ghép lấy từ cây mẹ nào, vườn ở đâu.
• Mua dư một ít: để trồng dặm những cây chết sau khi trồng.

Chăm sóc để giống bơ năng suất cao cho trái như ý

Để 3 giống bơ năng suất cao này đạt năng suất tối đa, bà con cần chú ý khâu chăm sóc, đặc biệt là quản lý nguồn nước vào mùa khô và phòng trừ nấm bệnh vào mùa mưa.

Nước tưới mùa khô

Bơ sợ úng nhưng cũng sợ khát lúc ra hoa, nuôi trái. Vườn đồi dốc nên làm tưới nhỏ giọt hoặc tưới phun gốc. Bà con tham khảo bài hướng dẫn lắp đặt hệ thống tưới bù áp cho vườn đồi dốc để nước đều từ đầu đến cuối hàng.

Thoát nước và phòng nấm mùa mưa

Nấm gây thối rễ là kẻ thù số một của cây bơ mùa mưa. Trồng trên mô cao, đào rãnh thoát nước, không để nước đọng quanh gốc. Thuốc phòng trừ nấm bệnh thì dùng theo nhãn hoặc hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật địa phương.

Bón phân và tỉa cành

Bón phân theo từng giai đoạn: nuôi cơi lá, trước ra hoa, nuôi trái và sau thu hoạch. Chi tiết bà con xem bài thời điểm bón phân NPK cho cây ăn trái. Sau mỗi vụ, tỉa bỏ cành sâu, cành tăm, cành mọc chen trong tán theo lịch cắt tỉa cành cho cây ăn trái để tán thông thoáng, ít nấm.

Sai lầm thường gặp khi chọn giống bơ

• Mua cây trôi nổi ven đường: giá rẻ nhưng dễ lẫn giống, mang mầm bệnh vào vườn.
• Chạy theo giống “hot”: nghe đồn giống nào bán giá cao là trồng ồ ạt, không xét đất và nước nhà mình.
• Trồng một giống duy nhất: hoa thụ phấn kém, thu hoạch dồn một lúc dễ bị ép giá.
• Trồng chỗ trũng: giống bơ năng suất cao cỡ nào cũng chết nếu rễ ngập nước nhiều ngày.
• Không ghi chép: không biết cây nào giống gì, sau này khó chọn cây đầu dòng để ghép tiếp.

Chọn giống bơ năng suất cao đúng với đất, nước và cách bán của nhà mình là bước đầu để vườn bơ cho thu nhập bền. Bà con xem thêm các bài kỹ thuật khác trong chuyên mục Cây ăn quả của Gặt. Chúc bà con một vụ mùa bội thu, giá cả lên hương!

Gặt – Bạn đồng hành cùng nhà nông.