7 Kinh Nghiệm Chọn Mua Bơm Chìm Hút Bùn Trục Đứng Công Suất Lớn, Chống Cháy Siêu Bền

Chào bà con nông dân, Gặt đây! Việc chọn đúng một chiếc bơm chìm hút bùn trục đứng chính là chìa khóa giúp giải quyết bài toán tưới tiêu và cải tạo ao hồ mùa khô. Ở quê mình, nhất là Tây Nguyên và các tỉnh miền Tây, cứ tới mùa khô là lo thiếu nước cho vườn cây ăn trái, rẫy cà phê, hồ tôm, hồ cá. Ao hồ cạn, bùn lầy nổi lên, máy bơm ngang đặt trên bờ thường “chào thua” hoặc dễ cháy động cơ.

Đó là lúc bà con cần tới máy bơm chuyên dụng. Trong bài này, Gặt gom hết kinh nghiệm bao năm lăn lộn cùng nhà nông để chia sẻ cách chọn, lắp và giữ máy sao cho vừa khỏe, vừa bền, lại không lo chập cháy giữa mùa tưới.

Bơm chìm hút bùn trục đứng là gì?

Nói dễ hiểu, bơm chìm hút bùn trục đứng là loại máy bơm thiết kế để đặt chìm hoàn toàn dưới nước hoặc dưới lớp bùn loãng. “Trục đứng” nghĩa là động cơ nằm phía trên (được bao kín và làm mát bằng chính nguồn nước xung quanh), còn buồng bơm và cánh quạt nằm phía dưới. Nhờ vậy máy cắm sâu vào chỗ có nước và bùn để hút trực tiếp, không cần mồi nước như bơm để trên bờ.

Khác với bơm nước sạch, buồng bơm của loại này có khe hở rộng hơn để bùn, cát mịn và rác nhỏ đi qua mà không kẹt. Đây là lý do nhiều bà con dùng nó vừa để tưới, vừa để nạo vét, hút bùn đáy ao sau mỗi vụ nuôi.

Bà con muốn hiểu thêm nguyên lý chung của các loại máy bơm thì có thể đọc mục máy bơm trên Wikipedia tiếng Việt. Nắm được cơ bản thì đi mua hay nói chuyện với thợ điện nước sẽ tự tin hơn nhiều.

Vì sao nhà nông cần bơm chìm hút bùn trục đứng?

Thứ nhất, vào đỉnh mùa khô, mực nước ở ao, hồ, sông, suối hạ thấp, bùn sình nổi lên nhiều. Dùng bơm thông thường thì rác và bùn làm kẹt cánh quạt, máy dễ cháy. Thứ hai, những vườn lớn như cà phê, sầu riêng, hồ tiêu cần lượng nước rất lớn để tưới béc hoặc tưới gốc, nên đầu tư một chiếc máy công suất lớn gần như là bắt buộc. Cuối cùng, tính năng chống cháy (thường là rơ-le nhiệt tự ngắt) là cứu cánh khi điện trồi sụt, máy lỡ hút phải rác cứng hoặc chạy khô do cạn nước.

Bơm chìm chỉ là một mắt xích. Muốn vượt mùa khô, bà con nên kết hợp giữ ẩm, tủ gốc, trữ nước. Gặt đã có bài bàn riêng về các giải pháp chống hạn cho cây, bà con xem thêm cho đủ bộ.

7 kinh nghiệm chọn mua bơm chìm hút bùn trục đứng công suất lớn, chống cháy

Để không “tiền mất tật mang”, bà con ghi nhớ 7 tiêu chí sau khi ra cửa hàng điện máy nông ngư cơ.

Kinh nghiệm 1: Xác định đúng công suất và lưu lượng

Không phải cứ máy to, đắt tiền là tốt. Bà con cần tính diện tích vườn hoặc dung tích ao để chọn máy. Trên thân máy, chú ý hai thông số: HP (mã lực, dân mình hay gọi là “ngựa”) và m³/h (số khối nước bơm được mỗi giờ). Với tưới quy mô lớn từ 1 hecta trở lên, bà con nên cân nhắc các dòng từ 3 HP đến 10 HP. Lưu lượng càng lớn thì thời gian tưới càng ngắn, đỡ tốn tiền điện, tiền dầu.

Cách tính nhanh: lấy lượng nước cả vườn cần cho một lượt tưới (m³) chia cho số giờ bà con muốn tưới xong, ra lưu lượng tối thiểu cần chọn. Nhớ cộng thêm phần dư để bù hao hụt.

Kinh nghiệm 2: Bắt buộc có tính năng chống cháy

Đây là yếu tố sống còn. Một chiếc bơm chìm hút bùn trục đứng đạt chuẩn phải có rơ-le cảm biến nhiệt. Khi rác quấn vào cánh quạt hoặc ao cạn trơ bùn đặc làm động cơ kẹt, nhiệt độ máy tăng vọt; rơ-le sẽ tự ngắt điện trước khi cuộn dây đồng bên trong cháy đen. Khi mua, bà con hỏi kỹ người bán: “Máy này có rơ-le tự ngắt khi quá nhiệt không?”. Nếu không có, Gặt khuyên lắp thêm tủ điện bảo vệ có khởi động từ và rơ-le nhiệt đặt trên bờ.

Một số máy còn có phao điện: nước xuống thấp thì phao hạ, máy tự tắt, tránh chạy khô. Với ao hay cạn vào cuối mùa, đây là chi tiết rất đáng tiền.

Kinh nghiệm 3: Xem vật liệu thân bơm và kiểu cánh quạt

Ngâm lâu trong nước bùn, nước phèn, nước lợ rất dễ rỉ sét. Máy tốt thường có vỏ gang đúc nguyên khối hoặc inox 304/316 (dành cho vùng nhiễm mặn, phèn). Cánh quạt có nhiều kiểu, bà con xem bảng dưới để chọn cho đúng ao nhà mình.

Nếu ao nhà bà con nhiều rễ cây, cỏ mục, hãy ưu tiên loại cánh cắt hoặc cánh hở bằng hợp kim cứng.

Kinh nghiệm 4: Kiểm tra cột áp (độ đẩy cao)

Cột áp (ký hiệu H, đơn vị mét) là khả năng đẩy nước đi xa và lên dốc. Nhiều bà con chỉ để ý lưu lượng mà quên cột áp. Nếu vườn cà phê, sầu riêng nằm trên sườn đồi, cách ao cả trăm mét, bắt buộc phải chọn bơm chìm hút bùn trục đứng có cột áp cao. Thông số cột áp in trên nhãn là trong điều kiện lý tưởng; thực tế hao hụt do ma sát đường ống, co, van rất nhiều, nên cứ trừ hao khoảng 20–30% là vừa.

Lưu lượng và cột áp luôn “kéo co” với nhau: đẩy càng cao thì nước ra càng ít. Bà con nên xin người bán xem đường đặc tính của máy để biết ở độ cao vườn mình, máy còn ra được bao nhiêu khối mỗi giờ.

Kinh nghiệm 5: Bảo đảm nguồn điện ổn định

Dòng máy công suất lớn (thường từ 3 HP trở lên) phần nhiều dùng điện 3 pha 380V để chạy khỏe và ổn định. Nếu rẫy chỉ kéo được điện 1 pha 220V, giờ cao điểm điện dễ sụt áp, máy chạy lờ đờ, nóng và dễ cháy. Khi đó bà con có thể dùng máy phát dự phòng, nâng cấp trạm biến áp, hoặc chia nhỏ diện tích tưới và dùng nhiều máy 1 pha công suất nhỏ.

Dây cáp kéo từ bờ xuống ao phải đủ tiết diện, càng xa càng phải to hơn để khỏi sụt áp. Mối nối dây phải được bọc kín, đặt cao trên mặt nước. Khi thi công điện, bà con nên nhờ thợ có nghề, tuyệt đối không tự đấu nối khi máy đang ngâm nước.

Kinh nghiệm 6: Lưới lọc rác ở chân đế

Bùn thì máy hút được, nhưng bao nilon, cành cây to thì không. Phần chân đế phải có lưới chắn rác bằng thép không gỉ chắc chắn. Lưới này như “tấm khiên” bảo vệ buồng bơm khỏi vật lạ quá cỡ, ngăn kẹt cánh quạt, nguyên nhân hàng đầu gây cháy động cơ.

Kinh nghiệm 7: Chọn thương hiệu và chế độ bảo hành

Đừng ham rẻ mà mua máy trôi nổi, motor quấn lại không rõ nguồn gốc. Hãy tìm thương hiệu có tên tuổi, xuất xứ rõ ràng. Quan trọng nhất là mua ở đại lý cam kết bảo hành rõ ràng, có sẵn phụ tùng thay thế như phớt cơ khí, cánh quạt, vòng bi, để lỡ giữa mùa tưới máy trục trặc còn sửa kịp, không làm héo cây.

Bảng kiểm tra nhanh trước khi trả tiền

Mẹo lắp đặt và bảo quản để máy dùng cả chục năm

Mua được máy tốt rồi, dùng sao cho bền lại nằm ở bàn tay nhà nông. Gặt chia sẻ vài mẹo nhỏ mà có võ:

• Không cầm dây điện để xách máy: thói quen này rất nguy hiểm, dễ đứt cáp, rò điện, hở gioăng chống nước. Hãy dùng dây thừng chắc hoặc xích sắt buộc vào quai máy để thả xuống ao.
• Vị trí đặt máy: đừng để máy lún ngập vào lớp bùn sét đặc dưới đáy. Tốt nhất treo máy cách đáy ao khoảng 20–50 cm tùy độ sâu, hoặc đặt lên tấm ván, rổ nhựa lớn để máy hút nước bùn loãng mà không bị ngộp.
• Theo dõi khi chạy: nghe tiếng máy, nhìn dòng nước ra. Nước yếu dần, máy rung hoặc kêu lạ thì tắt máy, kéo lên kiểm tra rác quấn cánh.
• Vệ sinh sau mùa vụ: hết mùa khô thì kéo máy lên bờ, xịt rửa sạch bùn trên vỏ và buồng bơm, kiểm tra cáp điện, phơi chỗ râm mát cho khô rồi mới cất kho. Đừng ngâm máy dưới ao năm này qua năm khác, rong rêu và phèn sẽ ăn mòn lớp vỏ.

Ao chứa cũng cần thiết kế hợp lý để máy làm việc nhẹ nhàng. Với vườn sầu riêng, bà con tham khảo thêm bài bí kíp đào mương, xẻ rãnh cho vườn sầu riêng để vừa thoát nước mùa mưa, vừa có chỗ trữ nước mùa khô.

Những lỗi thường gặp khiến máy nhanh hỏng

Qua nhiều vườn, Gặt thấy mấy lỗi lặp đi lặp lại. Một là để máy chạy suốt đêm không người trông, ao cạn lúc nào không hay, máy chạy khô tới cháy. Hai là không lắp lưới chắn rác hoặc lưới bị thủng mà không thay. Ba là dùng dây điện nhỏ, kéo quá xa, điện tới máy bị sụt nên máy nóng. Bốn là để phớt cơ khí mòn lâu không thay, nước lọt vào buồng động cơ. Chỉ cần tránh mấy lỗi này, tuổi thọ máy đã tăng lên rõ rệt.

Bên cạnh máy bơm, nhiều nhà còn đầu tư thêm máy làm đất cho vườn. Nếu bà con đang tính, có thể xem bài đánh giá các dòng máy cày mini xới đất của Gặt.

Lời kết

Sắm một chiếc bơm chìm hút bùn trục đứng công suất lớn có chống cháy tốn khoản đầu tư ban đầu không nhỏ, nhưng bù lại bà con yên tâm suốt mùa khô: nước tưới đủ, máy chạy êm, rảnh tay uống chén chè xanh thay vì nơm nớp trực máy ngoài bờ ao. Hy vọng 7 kinh nghiệm trên giúp bà con chọn được “người bạn đồng hành” đắc lực cho mảnh vườn. Có thắc mắc gì, bà con cứ để lại bình luận cho Gặt nhé. Chúc bà con mưa thuận gió hòa, được mùa được giá!