Kỹ thuật tưới nước ‘vừa đủ xài’ giúp sầu riêng đậu trái non cực đạt, chống rụng cực hay

Chào bà con mình nhé! Gặt rất vui được đồng hành cùng bà con trong vụ mùa năm nay. Giai đoạn sầu riêng đậu trái non đúng là “ăn không ngon, ngủ không yên”. Cây lúc này nhạy cảm như em bé vậy, thiếu nước một chút là héo, mà dư nước một phát là “đi” cả lứa trái ngay.

Để giúp bà con nắm chắc phần thắng, Gặt chia sẻ cách điều tiết nước “vừa đủ xài” cho vườn sầu riêng đậu trái non: vì sao nước quan trọng, tưới bao nhiêu, khi nào tưới, xử lý mưa bất chợt ra sao và những sai lầm hay gặp ngoài vườn.

Vì sao nước quyết định chuyện sầu riêng đậu trái non?

Bà con hình dung, khi trái non mới hình thành, cây đang chịu áp lực rất lớn để nuôi trái. Nếu để đất quá khô, cây bị sốc, trái sẽ teo lại và rụng. Ngược lại, nếu tưới quá nhiều hoặc gặp mưa dầm, cây sẽ ưu tiên “đi đọt” (ra lá non). Khi đọt ra, nó tranh giành hết dinh dưỡng với trái, thế là trái non rụng như trút nước.

Sầu riêng là cây ăn trái nhiệt đới có bộ rễ tơ ăn nông, phần lớn rễ hút nước nằm ở lớp đất mặt quanh tán. Bà con có thể đọc thêm về đặc điểm cây ở trang Sầu riêng trên Wikipedia tiếng Việt. Chính vì rễ ăn nông nên lớp đất mặt khô hay úng đều tác động ngay lên cây, và cây sầu riêng đậu trái non phản ứng rất nhanh bằng cách rụng trái.

Hai kiểu rụng trái liên quan đến nước

• Rụng do khô hạn: trái non ngả màu xỉn, cuống héo, rụng rải rác vào buổi trưa nắng gắt.
• Rụng do dư nước, ra đọt: cây bung đọt non đồng loạt sau vài ngày tưới đẫm hoặc mưa liên tục, kế đó trái rụng từng đợt.

Nhận ra đúng kiểu rụng thì bà con mới chỉnh nước đúng hướng, thay vì cứ thấy rụng là tưới thêm. Nếu vườn đang rụng nhiều trong mùa mưa, bà con xem thêm bài 3 bí quyết khắc phục rụng trái sầu riêng mùa mưa dầm.

Nguyên tắc “tưới ít, tưới đều, tưới giữ ẩm” cho sầu riêng đậu trái non

Đây là kim chỉ nam cho cả giai đoạn sầu riêng đậu trái non, từ lúc rụng cánh hoa tới khi trái lớn dần và gai vỏ bắt đầu cứng:

• Không được để đất khô nứt: đừng đợi đất khô trắng rồi mới tưới một lần thật đẫm. Làm vậy cây bị “sốc nước”, rụng trái ngay lập tức.
• Lượng nước tưới: chỉ nên tưới khoảng 60–70% lượng nước so với lúc cây đang phát triển bình thường.
• Thời gian tưới: nên tưới vào sáng sớm (trước 9 giờ) để cây có nước cả ngày dài chống chọi với nắng.
• Tưới đều quanh tán: tưới theo vòng hình chiếu tán lá, nơi rễ tơ tập trung, không dội ngay sát gốc.

Tại sao lại 60–70%? Vì ở mức này đất đủ ẩm để trái non không thiếu nước, nhưng không dư tới mức kích cây ra đọt. Bà con lấy lượng nước quen tưới lúc cây nuôi lá làm mốc rồi giảm bớt, theo dõi phản ứng của cây trong vài ngày để chỉnh tiếp.

Bảng điều chỉnh nước theo tình trạng vườn

Bảng trên là hướng xử lý chung. Mỗi vườn đất khác nhau (đất thịt, đất cát, đất đỏ bazan) giữ nước khác nhau, nên bà con kết hợp với cách kiểm tra đất ở mục kế tiếp.

Cách nhận biết khi nào cần tưới

Bà con có thể kiểm tra bằng cách bới nhẹ lớp đất mặt khoảng 2–3 cm ở vòng tán, chỗ có rễ tơ:

• Nếu thấy đất vẫn còn ẩm, có độ kết dính nhẹ: chưa cần tưới.
• Nếu thấy đất tơi xốp, bắt đầu rời rạc và hơi bụi: tưới ngay nhưng tưới nhẹ.

Mẹo kiểm tra nhanh mỗi sáng

• Bốc một nắm đất ở độ sâu 2–3 cm, bóp lại trong lòng bàn tay. Đất vo được thành nắm rồi vỡ nhẹ là ẩm vừa. Đất rơi lả tả là khô. Đất dính bết, rỉ nước là đang dư.
• Kiểm tra ở 3–4 điểm quanh tán và ở vài cây khác nhau trong vườn, vì chỗ trũng, chỗ gò giữ nước khác nhau.
• Nhìn lá buổi trưa: lá rũ nhẹ rồi chiều tươi lại là bình thường; tới sáng hôm sau vẫn rũ là cây đang thiếu nước.

Giữ thói quen kiểm tra này đều đặn, bà con sẽ quen “nết” đất vườn mình, tưới đúng lúc mà không phí nước, phí công.

Xử lý khi vườn sầu riêng đậu trái non gặp mưa bất chợt

Nếu đang nắng mà gặp trận mưa rào, bà con đừng chủ quan nghĩ là “ông trời tưới giùm”. Nước mưa có tính axit nhẹ và làm thay đổi nhiệt độ đất đột ngột, rễ tơ dễ bị sốc.

• Mẹo nhỏ: sau cơn mưa, bà con nên tưới xả nhẹ lại bằng nước giếng hoặc nước mương để rửa phèn và ổn định nhiệt độ vùng rễ.
• Thoát nước nhanh: khơi thông rãnh, mương ngay sau mưa, không để nước đọng quanh gốc quá nửa ngày.
• Theo dõi đọt: mấy ngày sau mưa là lúc cây hay nhú đọt. Thấy đọt nhú thì giữ ẩm ở mức thấp, hỏi cán bộ kỹ thuật địa phương cách xử lý đọt phù hợp.

Vườn trũng, hay ngập thì cần có hệ thống mương thoát ngay từ đầu. Bà con tham khảo cách làm ở bài đào mương, xẻ rãnh cho vườn sầu riêng chống úng.

Chọn cách tưới cho vườn sầu riêng đậu trái non

Muốn tưới “ít mà đều” thì cách tưới cũng quan trọng không kém lượng nước. Tưới bằng vòi dội tay rất khó chia nhỏ lượng nước, chỗ đẫm chỗ khô.

• Tưới nhỏ giọt: nước thấm chậm, đều, dễ điều chỉnh lượng; hợp với giai đoạn sầu riêng đậu trái non.
• Tưới phun mưa gốc: phủ đều vòng tán, nên chỉnh thời gian chạy ngắn và chạy nhiều lần.
• Tủ gốc bằng rơm, cỏ khô, lá mục: giữ ẩm đất mặt, giảm bốc hơi buổi trưa, nhờ vậy bớt số lần tưới. Chừa khoảng trống quanh cổ rễ để gốc thông thoáng.

Vườn đồi dốc thì áp lực nước không đều giữa đầu và cuối đường ống. Bà con xem thêm hướng dẫn lắp hệ thống tưới bù áp cho vườn đồi dốc để cây đầu dốc và cuối dốc nhận nước như nhau.

Sai lầm thường gặp khi tưới cho sầu riêng đậu trái non

• Để khô lâu rồi tưới đẫm bù: cây bị sốc nước, trái non rụng ngay sau vài ngày.
• Tưới theo lịch cố định, không nhìn đất: ngày mưa vẫn tưới, ngày nắng gắt lại tưới thiếu.
• Tưới giữa trưa nắng: nước nóng, bốc hơi nhanh, đất mặt chênh nhiệt làm rễ tơ yếu.
• Dội nước sát cổ rễ: gốc ẩm lâu dễ sinh nấm bệnh, trong khi rễ hút nước lại nằm ở vòng tán.
• Bỏ mặc sau mưa: không khơi rãnh, nước đọng gốc, cây ra đọt và rụng trái hàng loạt.

Song song với nước, phân bón giai đoạn này cũng cần nhẹ tay và cân đối. Mọi loại phân, thuốc bà con dùng theo nhãn hoặc theo hướng dẫn cán bộ kỹ thuật. Chăm tốt từ khâu ra hoa sẽ giúp đậu trái chắc hơn, bà con xem bài bón phân giai đoạn sầu riêng xổ nhụy.

Nuôi sầu riêng giai đoạn trái non giống như chăm con mọn, cần sự tỉ mỉ và thấu hiểu cái “nết” của cây. Bà con cứ nhớ nằm lòng: “Thà tưới ít mà nhiều lần, còn hơn tưới đẫm mà để khô lâu”. Xem thêm các bài kỹ thuật khác trong chuyên mục Sầu riêng. Chúc bà con một vụ mùa thuận lợi, trái đậu sai trĩu cành, bán được giá cao nhé!

Gặt – Bạn đồng hành cùng nhà nông.