Cách Trồng Hành Lá, Ngò Rí Trong Thùng Xốp Cắt Ăn Quanh Năm

Chào bà con mình nhé! Gặt hôm nay cùng bà con “hô biến” mấy cái thùng xốp bỏ đi thành vườn gia vị xanh mướt ngay tại nhà. Cách trồng hành lá và ngò rí trong thùng xốp rất dễ, không cần đất vườn rộng, ban công hay sân thượng đều làm được.

Hành lá và ngò rí là hai thứ “nhỏ mà có võ”, thiếu tụi nó là tô phở hay bát canh bớt ngon hẳn. Thay vì mỗi lần nấu lại chạy ra chợ mua vài nghìn đồng, bà con trồng hành lá theo cách dưới đây là có ăn cả năm, vừa sạch vừa tiện.

Vì sao nên trồng hành lá, ngò rí trong thùng xốp?

Thùng xốp nhẹ, rẻ, dễ kiếm ở các sạp trái cây. Xốp giữ nhiệt và giữ ẩm khá tốt, nên đất trong thùng ít bị khô nhanh như chậu nhựa mỏng. Bà con có thể kê thùng lên kệ, dời chỗ theo nắng mà không tốn sức.

Hành lá (tên khoa học Allium fistulosum) và ngò rí (rau mùi) đều là cây rễ ngắn, chỉ cần lớp đất sâu chừng 15–20 cm. Đó là lý do trồng hành lá trong thùng xốp hợp hơn nhiều loại rau khác. Bà con muốn tìm hiểu thêm về đặc điểm cây có thể xem trang Hành lá trên Wikipedia tiếng Việt.

• Rau tự trồng, không phun thuốc bảo vệ thực vật, ăn yên tâm.
• Cắt bao nhiêu dùng bấy nhiêu, lá luôn tươi, không héo như mua để tủ lạnh.
• Tận dụng thùng xốp cũ, rác bếp ủ làm phân, đỡ tốn tiền.
• Trẻ nhỏ trong nhà được tập chăm cây, biết rau từ đâu ra.

Chuẩn bị “nhà” và “đất” để trồng hành lá

Bà con đừng xem nhẹ khâu này nhé, đất có tốt thì cây mới bền. Hành ngò rất thích đất tơi xốp, không bị nén chặt, thoát nước nhanh nhưng vẫn giữ được ẩm.

Thùng xốp

• Chọn thùng còn chắc, sâu tối thiểu khoảng 20 cm, rửa sạch mùi tanh nếu là thùng đựng hải sản.
• Đục khoảng 5–7 lỗ dưới đáy và bên hông để thoát nước. Đừng để lỗ to quá đất trôi hết, nhưng cũng đừng ít quá kẻo úng rễ.
• Lót dưới đáy một lớp sỏi nhỏ, mảnh gạch vỡ hoặc vỏ trấu cho nước thoát dễ.
• Kê thùng lên vài viên gạch, không đặt sát nền xi măng để đáy thông thoáng.

Công thức trộn đất

Tốt nhất bà con trộn theo tỷ lệ dưới đây. Phân hữu cơ dùng phân bò đã ủ hoai tơi xốp hoặc phân trùn quế. Không dùng phân tươi vì dễ nóng rễ, sinh nấm bệnh.

Trộn đều, tưới ẩm rồi ủ đất chừng vài ngày cho ổn định trước khi trồng. Bà con nào muốn tự làm phân từ rác bếp có thể xem thêm cách làm phân hữu cơ tại nhà mà Gặt đã hướng dẫn.

Cách trồng hành lá bằng gốc (ăn hoài không hết)

Có hai cách trồng hành lá: gieo hạt và trồng bằng gốc. Gieo hạt lâu ra lá, cây con yếu, người mới dễ thất bại. Để nhanh có ăn nhất, Gặt khuyên bà con dùng gốc.

Chọn gốc hành giống

• Chọn những gốc hành thân to, mập mạp, còn nguyên rễ, không dập, không thối.
• Có thể mua hành lá ngoài chợ về, ăn phần lá, giữ phần gốc trắng có rễ để trồng.
• Cắt bớt phần lá xanh phía trên, để lại khoảng 7–10 cm tính từ gốc.

Các bước trồng hành lá

1. Tưới ẩm mặt đất trong thùng trước khi trồng.
2. Dùng que chọc lỗ, cắm gốc hành xuống đất sâu khoảng 2–3 cm.
3. Mỗi gốc cách nhau chừng một nắm tay để bụi hành có chỗ đẻ nhánh.
4. Ấn nhẹ đất quanh gốc cho chắc, tưới lại một lượt nước nhẹ.
5. Để thùng nơi râm mát 2–3 ngày đầu cho gốc bén rễ, sau đó mới đưa ra chỗ nắng.

Mẹo nhỏ: đừng cắm quá sâu, hành dễ bị thối bẹ. Chỉ cần sau 5–7 ngày là lá mới bắt đầu vươn lên xanh mướt. Trồng hành lá bằng gốc theo cách này, khoảng vài tuần là bà con đã cắt được lứa đầu.

Cách trồng ngò rí trong thùng xốp (thơm nức mũi)

Ngò rí thì hơi “đỏng đảnh” hơn hành một chút ở khâu gieo hạt. Ngò không trồng bằng gốc được, phải gieo hạt, nên bà con cần kiên nhẫn hơn so với trồng hành lá.

Xử lý hạt ngò

• Hạt ngò có vỏ dày, thật ra mỗi “hạt” là một quả chứa hai hạt bên trong. Bà con chà nhẹ cho hạt vỡ đôi ra.
• Ngâm hạt vào nước ấm (2 sôi 3 lạnh) khoảng 6–8 tiếng.
• Vớt ra, ủ trong khăn ẩm đến khi hạt nứt nanh thì đem gieo.

Cách ngâm ủ chi tiết, bà con xem thêm bài kỹ thuật ngâm ủ hạt giống rau để tỷ lệ nảy mầm cao hơn.

Gieo hạt và tỉa cây

• Rắc đều hạt lên mặt đất, phủ một lớp đất mỏng hoặc ít rơm rạ lên trên để giữ ẩm.
• Tưới nước phun sương mỗi ngày, tránh tưới mạnh làm trôi hạt.
• Chỗ mọc quá dày thì tỉa bớt cho cây còn lại lớn khỏe.
• Khi cây cao khoảng 10–15 cm là bắt đầu tỉa ăn dần được rồi.

Muốn có ngò liên tục, bà con gieo gối vụ: cứ vài tuần gieo thêm một thùng nhỏ. Ngò rí hay ra hoa sớm khi trời nóng, gieo gối giúp lúc nào cũng có lứa non để ăn.

Chăm sóc để trồng hành lá, ngò rí cắt ăn quanh năm

Ánh sáng và vị trí đặt thùng

Đặt thùng xốp ở nơi có nắng sáng, tránh nắng gắt buổi trưa chiếu trực tiếp quá lâu. Ban công hướng đông là lý tưởng. Mùa nắng nóng, bà con có thể căng một tấm lưới che mỏng phía trên để lá hành không bị cháy đầu lá.

Tưới nước

Tưới vào sáng sớm và chiều mát. Nhớ là chỉ tưới đủ ẩm, đừng để sũng nước. Cách thử đơn giản: ấn ngón tay xuống đất chừng một đốt, thấy còn ẩm thì chưa cần tưới. Mùa mưa nên kê thùng chỗ có mái che để đất không bị ngập.

Bón phân

• Sau mỗi lần cắt, rải một nắm nhỏ phân trùn quế quanh gốc rồi tưới nước.
• Có thể tưới thêm nước ủ vỏ rau củ, vỏ chuối đã pha loãng.
• Không bón phân hóa học đậm đặc sát gốc vì dễ làm cháy rễ hành.

Thu hoạch đúng cách để hành đâm chồi mãi

Đây là bí quyết để trồng hành lá “cắt ăn quanh năm”. Bà con đừng nhổ cả rễ. Hãy dùng kéo sắc cắt sát gốc, chừa lại khoảng 2–3 cm. Sau đó bón thêm tí phân trùn quế, hành sẽ lại đâm chồi mới nhanh khủng khiếp.

Với ngò rí, bà con tỉa những cây mọc dày trước, hoặc cắt lá ngoài, chừa phần ngọn cho cây ra lá tiếp. Khi ngò trổ ngồng ra hoa thì lá ít và kém thơm, lúc đó có thể để cây già lấy hạt cho lứa sau.

Sau vài tháng, bụi hành đẻ nhánh dày đặc. Bà con tách bớt bụi đem trồng sang thùng mới, vừa mở rộng vườn, vừa giúp bụi cũ thông thoáng, lá to hơn.

Sai lầm thường gặp khi trồng hành lá trong thùng xốp

• Cắm gốc quá sâu: bẹ hành bị vùi lâu trong đất ẩm dễ thối, cây không lên lá.
• Tưới quá nhiều: đất sũng nước, rễ thiếu khí, lá vàng úa từ đầu.
• Thùng không có lỗ thoát nước: mưa một trận là thùng thành vũng nước.
• Dùng đất nén chặt, không trộn xơ dừa hay trấu: rễ khó ăn sâu, hành còi cọc.
• Nhổ cả bụi khi thu hoạch: mất gốc, phải trồng lại từ đầu.
• Đặt thùng chỗ thiếu nắng: lá hành mỏng, nhạt màu, ngò rí vươn dài yếu ớt.

Nếu thấy rệp hay sâu nhỏ cắn lá, bà con ưu tiên bắt tay, xịt nước mạnh hoặc dùng các chế phẩm trong danh mục thuốc trừ sâu sinh học, dùng theo đúng hướng dẫn trên nhãn. Nhà có thêm khoảng sân trống thì tham khảo cách thiết kế vườn rau 4x5m để trồng thêm nhiều loại rau.

Chỉ cần bỏ chút công sức vào cuối tuần, bà con đã có ngay một “kho” gia vị sạch ngay ban công hay sân thượng. Vừa tiết kiệm tiền chợ, vừa an tâm vì không có thuốc bảo vệ thực vật. Xem thêm nhiều bài về rau củ, cây gia vị trên Gặt. Chúc bà con sớm có những thùng hành ngò xanh mướt, cắt mỏi tay không hết nhé!

Gặt – Bạn đồng hành cùng nhà nông.