Bản Tin Nông Sản: Giá Phân Bón Biến Động Ảnh Hưởng Thế Nào Đến Mùa Vụ Sắp Tới?

Chào bà con mình nhé! Mỗi lần chuẩn bị vào vụ, câu đầu tiên bà con hỏi nhau ở đầu bờ thường là: “Phân đợt này lên hay xuống rồi?”. Đúng vậy, giá phân bón biến động là nỗi lo thường trực của nhà nông. Phân chiếm một phần lớn trong chi phí sản xuất, giá phân lên một chút thôi là tiền lãi cuối vụ đã mỏng đi thấy rõ.

Trong bản tin nông sản hôm nay, Gặt không đưa ra con số giá cụ thể từng ngày, vì giá mỗi vùng, mỗi đại lý, mỗi thời điểm một khác và thay đổi rất nhanh. Thay vào đó, Gặt cùng bà con hiểu vì sao giá phân lên xuống, nó ảnh hưởng thế nào tới mùa vụ sắp tới, và quan trọng nhất là bà con làm gì để giữ được lãi dù giá có biến động ra sao.

Vì sao giá phân bón biến động liên tục?

Nhiều bà con nghĩ giá phân do đại lý tự đặt ra. Thật ra, giá phân bón chịu tác động của rất nhiều yếu tố, phần lớn nằm ngoài tầm tay của đại lý và cả nhà máy trong nước. Hiểu được các yếu tố này, bà con sẽ bình tĩnh hơn khi nghe tin giá lên, và biết lúc nào nên mua, lúc nào nên chờ.

Giá nguyên liệu đầu vào trên thế giới

Phân đạm (urê) được sản xuất chủ yếu từ khí thiên nhiên hoặc than. Khi giá khí, giá than thế giới tăng thì giá thành sản xuất urê cũng tăng theo. Phân lân cần quặng apatit và lưu huỳnh, phân kali phần lớn phải nhập khẩu. Vì vậy chỉ cần thị trường năng lượng thế giới chao đảo là giá phân trong nước sớm muộn cũng bị ảnh hưởng.

Tỷ giá và chi phí vận chuyển

Với các loại phân và nguyên liệu nhập khẩu, đồng đô la lên giá thì giá phân về tới kho cũng cao hơn. Thêm vào đó là cước tàu biển, cước xe tải, giá xăng dầu. Ở vùng sâu vùng xa, chi phí chở phân từ kho tổng về tới đại lý xã có khi đội giá lên khá nhiều.

Nhu cầu dồn vào đầu vụ

Khi cả vùng cùng xuống giống, ai cũng cần phân cùng một lúc, giá thường nhích lên. Ngược lại, giữa vụ hoặc cuối vụ, nhu cầu giảm, đại lý muốn xả hàng tồn thì giá có thể mềm hơn. Đây là quy luật cung cầu rất quen thuộc mà bà con có thể tận dụng.

Chính sách xuất nhập khẩu và thuế

Một số nước sản xuất phân lớn có lúc hạn chế xuất khẩu để giữ hàng trong nước, làm nguồn cung thế giới khan hiếm. Chính sách thuế, phí trong nước cũng tác động tới giá bán lẻ. Những thông tin chính thức này bà con nên theo dõi qua báo chí chính thống và cơ quan nông nghiệp địa phương, không nên tin tin đồn trên mạng.

Giá phân bón biến động ảnh hưởng thế nào đến mùa vụ sắp tới?

Giá phân không chỉ là chuyện tốn thêm tiền. Nó tác động dây chuyền tới nhiều quyết định của bà con trong cả vụ.

Chi phí tăng nhưng giá bán chưa chắc tăng

Điều khó nhất là giá nông sản lúc thu hoạch không đi cùng chiều với giá phân lúc xuống giống. Có vụ phân đắt mà lúa, rau lại rớt giá, bà con lỗ kép. Vì thế, mỗi vụ bà con nên tính trước: với mức giá phân hiện tại, giá bán tối thiểu bao nhiêu thì mình mới hòa vốn. Ghi ra giấy hẳn hoi, đừng tính nhẩm.

Cắt phân quá tay là “mất cả chì lẫn chài”

Nhiều bà con thấy phân đắt thì bớt hẳn một nửa, hoặc bỏ luôn một lần bón. Cách này tiết kiệm trước mắt nhưng cây thiếu dinh dưỡng đúng giai đoạn quan trọng như đẻ nhánh, làm đòng, nuôi trái thì năng suất tụt mạnh, tiền mất còn nhiều hơn tiền phân đã tiết kiệm. Tiết kiệm đúng là bón đúng chỗ, đúng lúc, chứ không phải bón ít đi bằng mọi giá.

7 cách giữ lãi khi giá phân bón biến động

1. Lập kế hoạch phân bón cho cả vụ

Trước khi xuống giống, bà con ngồi tính xem cả vụ cần những loại phân gì, mỗi đợt bón bao nhiêu, bón vào lúc nào. Có kế hoạch rồi mới biết mình cần mua bao nhiêu, tránh mua thừa để tồn kho hay mua thiếu rồi phải chạy đi mua gấp với giá cao. Nếu chưa rõ lượng bón cho từng loại cây, bà con hỏi cán bộ khuyến nông xã, họ có quy trình khuyến cáo cho từng vùng.

2. Mua theo từng đợt, không tích trữ theo tin đồn

Khi nghe “sắp tăng giá”, nhiều người đổ xô đi mua dự trữ thật nhiều. Nhưng phân để lâu dễ vón cục, chảy nước, mất chất nếu kho không khô ráo; tiền mặt bị chôn một chỗ. Cách an toàn là mua đủ cho một hai đợt bón tới, theo dõi giá rồi mua tiếp. Thời điểm giữa vụ, nhu cầu thấp, thường dễ có giá tốt hơn.

3. Phân tích đất, bón đúng cái cây thiếu

Đất mỗi thửa mỗi khác. Có thửa thừa lân mà vẫn bón lân đều đều mỗi năm, vừa tốn tiền vừa không thêm năng suất. Nếu có điều kiện, bà con lấy mẫu đất gửi trạm khuyến nông hoặc trung tâm phân tích để biết đất thiếu gì, rồi chọn phân cho đúng. Ngoài ra, quan sát lá cây cũng giúp nhận biết thiếu đạm (lá vàng từ lá già), thiếu kali (cháy mép lá) để điều chỉnh kịp.

4. Bón chia nhiều lần và đúng kỹ thuật

Bón một lần thật nhiều thì phân bị rửa trôi, bay hơi, cây không hấp thụ hết. Chia nhỏ ra nhiều lần theo giai đoạn sinh trưởng giúp cây ăn được nhiều hơn. Với phân đạm, nên vùi phân vào đất hoặc bón khi đất đủ ẩm, tránh rải trên mặt ruộng lúc nắng gắt hay ngay trước cơn mưa lớn. Mỗi hạt phân cây ăn được là mỗi đồng tiền không bị bỏ phí.

5. Tăng cường phân hữu cơ tự làm

Rơm rạ, phân chuồng, vỏ cà phê, lá cây, bã thực vật… đều có thể ủ thành phân hữu cơ ngay tại vườn. Phân hữu cơ giúp đất tơi xốp, giữ ẩm, giữ phân hóa học lâu hơn, nhờ đó bà con có thể giảm dần lượng phân vô cơ. Bà con xem cách làm chi tiết trong bài cách làm phân hữu cơ tại nhà của Gặt.

6. Mua chung qua tổ hợp tác, hợp tác xã

Một hộ mua vài bao thì khó mặc cả, nhưng cả tổ, cả hợp tác xã gom lại mua số lượng lớn thì dễ có giá sỉ, được chở tận nơi, có hóa đơn rõ ràng. Hợp tác xã còn giúp liên kết đầu ra, giảm rủi ro được mùa mất giá. Bà con tham khảo thêm bài liên kết hợp tác xã để thấy lợi ích cụ thể.

7. Chủ động nguồn vốn, tránh mua chịu lãi cao

Mua chịu phân ở đại lý tới cuối vụ mới trả thường đi kèm giá cao hơn mua tiền mặt. Nếu thiếu vốn, bà con tìm hiểu các gói vay ưu đãi cho sản xuất nông nghiệp ở ngân hàng, quỹ hỗ trợ nông dân. Bài vay vốn nông nghiệp của Gặt có hướng dẫn chi tiết thủ tục.

Cảnh giác phân giả khi giá phân bón biến động

Lúc giá phân lên cao là lúc phân giả, phân kém chất lượng tranh thủ len lỏi về tới thôn xóm với giá “rẻ bất ngờ”. Bón phải phân giả thì vừa mất tiền vừa mất cả vụ. Bà con nhớ mấy điều sau:

• Mua ở đại lý có giấy phép, có địa chỉ rõ ràng, lấy hóa đơn hoặc phiếu mua hàng.
• Xem kỹ bao bì: tên nhà sản xuất, địa chỉ, thành phần, hàm lượng dinh dưỡng, số lô, ngày sản xuất, thông tin hợp quy.
• Nghi ngờ khi giá thấp hơn hẳn mặt bằng chung, bao bì in mờ, sai chính tả, đường may lỏng lẻo.
• Không mua phân bán rong, bán qua mạng không rõ nguồn gốc, hoặc qua các buổi hội thảo kèm quà tặng.
• Giữ lại một ít mẫu phân và bao bì; nếu cây có dấu hiệu bất thường thì báo ngay cho chính quyền và cơ quan quản lý thị trường.

Theo dõi giá phân thế nào cho đúng?

Giá phân thay đổi theo tuần, có khi theo ngày. Bà con nên theo dõi từ nhiều nguồn: hỏi giá ở hai ba đại lý khác nhau, nghe bản tin nông nghiệp của đài truyền hình, báo chính thống và thông báo của phòng nông nghiệp huyện, xã. Đừng chỉ dựa vào một tin nhắn truyền tay hay một bài đăng trên mạng xã hội.

Nếu muốn hiểu sâu hơn về các loại phân và vai trò của từng chất dinh dưỡng, bà con có thể đọc mục phân bón trên Wikipedia tiếng Việt. Hiểu đúng bản chất phân bón giúp bà con chọn được loại phân thay thế phù hợp khi một loại nào đó tăng giá mạnh.

Một mẹo nhỏ: bà con lập một cuốn sổ ghi giá phân mỗi lần mua, kèm ngày tháng và đại lý. Sau vài vụ, nhìn lại sổ là thấy rõ thời điểm nào trong năm giá thường mềm, thời điểm nào giá thường căng, để lần sau chủ động mua sớm hay chờ thêm.

Giá phân bón biến động là chuyện bà con không tự quyết được, nhưng cách mình mua, mình bón và mình quản lý đồng vốn thì hoàn toàn nằm trong tay mình. Lập kế hoạch sớm, bón đúng, tự làm phân hữu cơ và liên kết với bà con trong vùng là bốn “lá chắn” giúp mùa vụ sắp tới vẫn có lãi. Chúc bà con một vụ mùa bội thu!